حسن فراهانى

147

روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )

شنبه 17 ارديبهشت 1300 / 7 مى 1921 / 28 شعبان 1339 * حضور نيروهاى كوچك خان در كسما « مؤيد حضور » كه براى كسب اطلاع از اوضاع گيلان به منجيل رفته بود پس از تحقيق و بررسى به وزارت امور خارجه اطلاع داد ميرزا كوچك خان در « كسما » ، هزار و دويست نفر نيرو در اختيار دارد و همچنين قرار بوده است چهار روز قبل « خالو قربان » و « احسان اللّه خان » با ميرزا كوچك خان در « كسما » 1 ملاقات نمايند . 2 * خروج روس‌ها از رشت و انزلى « مؤيد حضور » كارگزار گيلان به وزارت امور خارجه گزارش داد : روس‌ها به تدريج در حال خروج از شهر رشت و انزلى و عزيمت به طرف بادكوبه هستند ولى در جبهه متجاسرين ، در هفت فرسخى شهر رشت هنوز روس‌ها مستقر هستند ، كارگزار گيلان در ادامه خاطرنشان ساخت روز گذشته بيست نفر از آنان به اردوى دولتى تسليم شده‌اند و گويا همه روزه تعدادى از آنان به اردوى دولتى ملحق مىشوند . 3 * ورود مرسل خان صديق‌اف به مشهد كلنل پسيان دو هفته قبل « مرسل خان صديق‌اف » و « زبردست خان » را براى دادن پاره‌اى توضيحات در خصوص مرگ سرگرد رضا خان به مشهد فراخوانده بود كه امروز « مرسل خان صديق‌اف » وارد مشهد شد و با كلنل پسيان ملاقات و مذاكره كرد اما « زبردست خان » از بيم جان خويش از اجراى دستور فوق سرباز زد . 4 * اجتماع هزاران نفر مقابل دار الاياله كرمان امروز بعد از ظهر ، تعدادى از علما و وعاظ و نزديك به شش هزار نفر از اهالى كرمان به استاندارى كرمان رفتند و تعدادى از علما با حكمران كرمان مذاكره كردند . آنها قصد آزادى ماشاء اللّه و همدستانش ( قاتلين نرسس ارمنى ) را داشتند ولى حكمران كرمان به آنان گفت كه تاكنون براى مجازات قاتلين ( ماشاء اللّه در همدستانش ) تصميمى گرفته نشده است . همچنين هنگ‌سوار بختيارى نيز به منظور جلوگيرى از بروز هرگونه اخلال در نظم و امنيت ، به نظميه كرمان فرستاده شد . 5 * دستگير خدام آستان قدس رضوى در مشهد طى عملياتى كه يكصد ژاندارم و سى پليس در آن مشاركت داشتند ، خدّام عالى رتبهء آستانه امام رضا « ع » به‌جز متولى باشى ، دستگير شده و به صورت انفرادى از آستانه به بيرون منتقل شدند . طى اين عمليات ژاندارم‌ها وظيفه نگهبانى از درهاى دهگانه را بر عهده گرفتند . از خدّام‌هاى دستگير شده بيست و يك نفر در بازداشت نگاه داشته شده و بقيه آزاد شدند ، « نايب التوليه » و « ميرزا يحيى » ناظر جزو بازداشت شدگان بودند . 6 * تعطيلى بازار و تظاهرات در كرمان صبح امروز عموم مغازه‌هاى كرمان تعطيل گشت و به تدريج گروهى از اصناف و زنان كرمانى در مسجد جامع اجتماع نمودند و چند نفر از روحانيون براى آنان سخنرانى كردند و ضمن اشاره به فقر و ناتوانى اهالى ، عدم امكان تأديه نواقل جديد را به حكمران متذكر شدند كه در پاسخ به آنان گفته شد : تعطيلى بازار به خلاف امنيت بوده و به ضرر طبقات فقير و ضعيف جامعه مىباشد . و شايد بتوان وجوهات جديدى كه به نواقل حبوبات و گندم اضافه شده ، حذف كرد ؛ و بدين ترتيب قضيه پايان يافت . اما نزديك غروب امروز قضيه رنگ ديگرى به خود گرفت و برخى از علما از جمله آقا سيد على ، آقا ميرزا عبد الحسين و ميرزا محمد جمال الدين با گروهى از اهالى نزد والى كرمان رفتند و در ابتدا اظهارات قبلى را تكرار كردند ولى پس از مدتى ميرزا محمد جمال الدين اظهار داشت : موضوع اعدام